- Insights
Fastfood versus restaurants: hoe is de foodservicemarkt in Europa opgebouwd?
De Europese foodservicemarkt heeft de afgelopen jaren tegengestelde ontwikkelingen doorgemaakt. Fastfood wordt al lange tijd gezien als een bedreiging voor het traditionele restaurant, maar de data laten een genuanceerder beeld zien: beide segmenten volgen vaak vergelijkbare trends, terwijl ze tegelijkertijd diepgewortelde consumptiegewoonten weerspiegelen die per land sterk verschillen.
Over het geheel gezien was de periode tussen 2019 en 2022 gunstig voor vrijwel alle Europese markten, met groei in het aantal vestigingen bij zowel traditionele restaurants als fastfoodzaken. Sinds 2023 is die trend in de meeste onderzochte landen echter gekeerd.
Hoewel deze algemene dynamiek redelijk consistent is, verschilt de verhouding tussen fastfood en traditionele restaurants aanzienlijk binnen Europa. We hebben zeven grote Europese markten geanalyseerd: Nederland, Italië, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Duitsland en België.
⭐ Om deze analyse goed te begrijpen…
Onze definitie van fastfood: het fastfoodsegment omvat snelservicezaken die doorgaans balieservice, afhaal of bezorging aanbieden. Denk aan burgerketens, kebab-/shoarmazaken, afhaalpizzaketens, tacozaken, snackbars en friettenten.
Onze definitie van restaurants: het restaurantsegment omvat traditionele zaken met tafelservice, zoals zelfstandige restaurants, finedining-zaken, brasserieën, trattoria's, traditionele pizzeria's en andere vormen van dineren aan tafel.
Nederland
Nederland telt momenteel 12.603 fastfoodvestigingen tegenover 17.390 restaurants, oftewel 1,38 restaurant per fastfoodvestiging. De Nederlandse fastfoodmarkt is relatief goed ontwikkeld en wordt vooral gedreven door het kebab-/shoarmasegment en het snack-/frietsegment, waaronder ook burgers vallen. Aan de kant van de traditionele restaurants is het aantal vestigingen relatief stabiel gebleven, ondanks een afvlakking in de afgelopen twee jaar met een daling van circa 2%.
Italië
Italië telt 13.400 fastfoodvestigingen tegenover 91.420 restaurants, oftewel 6,8 restaurants per fastfoodvestiging. Deze verhouding is met afstand de hoogste van alle onderzochte landen en illustreert de diepgewortelde verbondenheid van Italiaanse consumenten met hun culinaire erfgoed.
Dat gezegd hebbende: het fastfoodsegment is sinds 2019 bijzonder snel gegroeid, met in 2023 een piek van bijna +50% in het aantal vestigingen. Sinds 2025 vertoont de markt echter tekenen van vertraging, met een daling van het aantal fastfoodvestigingen van ongeveer 2%. Traditionele restaurants volgden een vergelijkbare beweging, met een daling van 3% in 2024 en nog eens 2% in 2025.
Frankrijk
In Frankrijk staan 29.103 fastfoodvestigingen tegenover 95.184 restaurants, wat neerkomt op 3,3 restaurants per fastfoodvestiging. Traditionele restaurants zijn nog altijd dominant, maar fastfood is in Frankrijk verhoudingsgewijs sterker aanwezig dan in Italië.
Beide segmenten hebben de afgelopen jaren een sterk vergelijkbare ontwikkeling doorgemaakt. Tussen 2019 en 2022 nam het aantal vestigingen aanzienlijk toe, met een piek in 2021 (+15% voor fastfood en +10% voor restaurants). Sinds 2023 is de markt echter in een krimpfase terechtgekomen. Opvallend is dat traditionele restaurants momenteel bijna twee keer zo snel in aantal afnemen als fastfoodvestigingen.
Verenigd Koninkrijk
In het Verenigd Koninkrijk is de verhouding volledig omgekeerd: er zijn 52.854 fastfoodvestigingen tegenover 45.577 restaurants. Daarmee is het VK het enige land in deze analyse waar fastfoodzaken in de meerderheid zijn ten opzichte van traditionele restaurants. Dat komt neer op 0,86 restaurant per fastfoodvestiging.
Deze unieke positie is een gevolg van de sterke Britse afhaalcultuur en de centrale rol die fastfood speelt in het consumentengedrag. Toch krimpt de sector nu: het aantal fastfoodvestigingen is sinds de piek in 2021 met bijna 9% gedaald, een afname die vooral wordt veroorzaakt door het afhaalpizzasegment. Het gaat hierbij om fastfoodpizzaketens en niet om traditionele pizzeria's.
Spanje
Spanje telt momenteel 18.598 fastfoodvestigingen tegenover 95.070 restaurants, oftewel 5,1 restaurants per fastfoodvestiging. Dat onderstreept het blijvende belang van traditioneel uit eten gaan in het land.
Het fastfoodsegment blijkt echter veerkrachtiger. Na sterke groei tussen 2020 en 2022 (+23% voor fastfood tegenover +5% voor restaurants) zijn beide segmenten gaan dalen. De afname is bij fastfoodvestigingen (-4%) wel duidelijk kleiner dan bij traditionele restaurants (-10%).
Duitsland
Duitsland kent een evenwichtiger profiel, met 30.822 fastfoodvestigingen tegenover 78.977 restaurants, oftewel ongeveer 2,6 restaurants per fastfoodvestiging.
Hoewel het land een dicht netwerk van fastfood- en streetfoodondernemers heeft, met name rond het kebabsegment, blijven traditionele restaurants een belangrijke rol spelen in het Duitse foodservicelandschap. Sinds 2023 is het aantal restaurants echter met circa 5% gedaald, terwijl het fastfoodsegment vanaf 2024 begon te krimpen, met een afname van ongeveer 3%.
België
Het laatste land in onze analyse, België, telt 9.619 fastfoodvestigingen tegenover 16.796 restaurants, oftewel 1,7 restaurant per fastfoodvestiging.
De traditionele Belgische foodservice staat momenteel onder flinke druk: het aantal restaurants is sinds 2022 met ongeveer 7% gedaald. Het fastfoodsegment is daarentegen relatief stabiel gebleven, al vertonen bepaalde categorieën — vooral afhaalpizzaketens — de eerste tekenen van zwakte.
Conclusie
Deze analyse laat zien dat er in Europa twee brede consumptiemodellen bestaan.
Aan de ene kant de mediterrane landen zoals Italië en Spanje, waar traditionele restaurants overduidelijk dominant zijn en een belangrijk onderdeel vormen van de culturele identiteit. Aan de andere kant de landen in Noordwest-Europa, waar fastfood een veel prominentere plaats inneemt in het consumentengedrag.
Ondanks deze structurele verschillen komt één conclusie duidelijk naar voren: sinds 2023 bevinden de meeste Europese markten zich in een krimpfase die zowel traditionele restaurants als fastfoodvestigingen raakt. Fastfood blijkt daarbij over het algemeen veerkrachtiger, wat duidt op een geleidelijke verschuiving in consumentengedrag en bestedingsprioriteiten in heel Europa.