De Nederlandse terrascultuur: cijfers en inzichten

Een terras doet meerdere dingen tegelijk voor een eet- of drinkgelegenheid. Het levert extra covers op, en meer covers betekent meestal meer omzet. Het maakt de zaak zichtbaar vanaf de straat, wat langslopend publiek naar binnen trekt. En het is een onderscheidend kenmerk in een drukke markt.

Dat weegt nu zwaarder dan gewoonlijk. Zoals we in eerdere artikelen al beschreven, verloor de Nederlandse eet- en drinksector in 2023 vestigingen. Tegen die achtergrond is een terras een van de weinige hefbomen die een ondernemer rechtstreeks in handen heeft.

Dit artikel kijkt naar welke segmenten de meeste terrassen hebben, welke provincies het best zijn uitgerust, en wat er doorgaans op een terraskaart staat.

Hoeveel Nederlandse zaken hebben een terras?

Onze Foodservice Database registreert meer dan 25.000 eet- en drinkgelegenheden met een buitenterras — 55% van het segment. Alleen al op basis van dit cijfer is het terras geen extraatje in de Nederlandse markt. Het is de meerderheid.

Terrassen per segment

Social dining-restaurants — volledige bediening, uitgebreide kaart, hoger prijssegment — voeren de boventoon. Ze zijn goed voor 40% van alle terrassen in de sector, en binnen het segment zelf heeft ruwweg driekwart van de zaken er een. Geen ander segment komt hier ook maar in de buurt op beide vlakken.

Aandeel van alle Nederlandse eet- en drinkterrassen, per segment. Bron: Roamler Foodservice Database.

De resterende 30% is verdeeld over fastcasual-restaurants, lunchrooms en delicatessenzaken, shoarma- en kebabzaken, en coffeeshops. Juist die spreiding is veelzeggend: een terras is niet voorbehouden aan het uitgebreide diner. Het werkt net zo goed voor een informeel drankje of een hapje.

Regionale verschillen

Noord-Holland heeft het grootste absolute aantal terrassen, wat niet verrassend is gezien de dichtheid aan zaken daar. Qua penetratie ligt het anders: slechts de helft van de eet- en drinkgelegenheden er heeft een terras, onder het landelijke gemiddelde van 55%.

Aandeel eet- en drinkgelegenheden met een terras, geselecteerde provincies, tegenover een landelijk gemiddelde van 55%.

Gelderland en Noord-Brabant lopen voorop qua penetratie, met bijna 60%. Dit patroon draait de gebruikelijke stedelijke aanname om: de provincies met de meeste zaken zijn niet de provincies waar een terras het meest gangbaar is.

Wat staat er op een terraskaart

Menudata verzameld bij deze zaken wijst één kant op. Speciaalbier is het meest voorkomende item, op 39% van de terraskaarten, met gewoon bier vlak daarachter op 36%.

Voor een brouwer is die volgorde de conclusie om op te acteren: speciaalbier loopt op Nederlandse terrassen niet achter op het mainstream aanbod, het loopt erop voor.

Conclusie

Terrassen concentreren zich in social dining, en ze zijn het meest gangbaar in Gelderland en Noord-Brabant, en niet in de drukste provincies. Bier, met speciaalbier voorop, domineert wat er wordt geschonken. Voor een sector die in 2023 vestigingen verloor, blijft het terras een van de meest directe manieren om covers en omzet toe te voegen — en voor merken die aan deze sector verkopen, bepaalt het waar het volume 's zomers daadwerkelijk zit.