Het Nederlandse fastservicekanaal maakt een echte omslag door. Na een aantal jaren van groei is de marktdynamiek veranderd. Dit artikel kijkt naar hoe het aantal vestigingen zich heeft ontwikkeld, naar de verschillen tussen provincies, en naar wat onze Market Monitor laat zien over merkprestaties.
Vier segmenten komen aan bod:
- Fastfood — salade, pasta, noedels en sushi
- Fastfood — shoarma en kebab
- Fastfood — snacks en friet
- Restaurants — fast casual
Marktoverzicht: Groei, Toen een Omslag
Over vijf jaar bezien zijn alle vier segmenten gegroeid. Het segment salade, pasta, noedels en sushi springt eruit met een stijging van 85% tussen 2019 en 2023, en snackbars kenden een opvallende pandemiepiek, met een stijging van 12% tussen 2020 en 2021.
| Segment | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Snack & friet | 5.996 | 6.007 | 6.771 | 6.078 | 6.220 | 6.057 |
| Fast casual | 2.133 | 2.919 | 3.206 | 3.591 | 3.739 | 3.845 |
| Shoarma/kebab | 2.063 | 2.100 | 2.111 | 2.135 | 2.230 | 2.218 |
| Salade/pasta/noedels/sushi | 934 | 1.043 | 1.301 | 1.556 | 1.728 | 1.726 |
Actieve vestigingen per segment, 2019–2024. Bron: Roamler Foodservice Database.
Het recente beeld is anders. Ingezoomd op 2023–2024 verloren drie van de vier segmenten vestigingen, snackbars het meest zichtbaar met −2,6%. Datzelfde patroon is terug te zien in de bredere eet- en drinkmarkt, waar bijna elke categorie lager uitkomt dan vorig jaar.
| Segment | 2023 | 2024 | Verandering |
|---|---|---|---|
| Snack & friet | 6.220 | 6.057 | −2,62% |
| Fast casual | 3.739 | 3.845 | +2,83% |
| Shoarma/kebab | 2.230 | 2.218 | −0,54% |
| Salade/pasta/noedels/sushi | 1.728 | 1.726 | −0,12% |
In sommige categorieën kwam de omslag eerder. IJssalons — buiten de vier segmenten hierboven, maar een nuttige vergelijking — stegen met 9,6% tussen 2019 en 2021, voordat ze 5% daalden.
| Jaar | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| IJssalons | 947 | 953 | 1.038 | 1.013 | 1.016 | 986 |
Overzicht per Provincie
Het regionale beeld voegt details toe die het landelijke cijfer verbergt. Noord-Holland daalt in alle vier segmenten, het scherpst bij salade, pasta, noedels en sushi met 25 vestigingen minder. Noord-Brabant beweegt de andere kant op, met een stijging van 24.
Snacks en friet namen af in bijna elke provincie — vooral in Gelderland, Noord-Brabant en Overijssel — wat de landelijke trend hierboven bevestigt.
Fast casual is de consistente uitzondering en groeit nog in elke provincie behalve Drenthe. We lieten eerder al zien dat dit segment sinds 2017 sneller is gegroeid dan de bredere sector, met gemiddeld meer dan 10% per jaar. Het groeit nog steeds, maar merkbaar langzamer dan dat langjarige gemiddelde.
| Provincie | Salade/pasta/noedels/sushi | Shoarma/kebab | Snack & friet | Fast casual |
|---|---|---|---|---|
| Drenthe | +5 | −1 | 0 | −4 |
| Flevoland | +8 | +2 | −4 | +6 |
| Friesland | +3 | 0 | −1 | +2 |
| Gelderland | +11 | +1 | −30 | +20 |
| Groningen | +2 | −1 | 0 | +2 |
| Limburg | +6 | +6 | −6 | +20 |
| Noord-Brabant | +24 | 0 | −21 | +33 |
| Noord-Holland | −25 | −19 | −6 | +30 |
| Overijssel | +7 | +14 | −13 | +13 |
| Utrecht | +4 | −2 | −2 | +6 |
| Zeeland | −2 | +1 | −1 | +10 |
| Zuid-Holland | −20 | +10 | −10 | +35 |
Verandering in actieve vestigingen per provincie en segment, 2023–2024. Bron: Roamler Foodservice Database.
Wat Onze Market Monitor Laat Zien
Naast vestigingsaantallen brengt onze Market Monitor ook in kaart welke merken daadwerkelijk aanwezig zijn in deze vestigingen. Voor de categorie luxe kroket voeren Kwekkeboom en Van Dobben de lijst aan qua numerieke distributie, aanwezig in respectievelijk 40,9% en 24% van de vestigingen.
| Merk | Numerieke distributie |
|---|---|
| Kwekkeboom | 40,9% |
| Van Dobben | 24,0% |
| Bourgondiër | 7,2% |
| Laan | 4,5% |
| Elite | 3,9% |
Grootste numerieke distributie binnen de categorie luxe kroket. Bron: Roamler Market Monitor.
Kijkend naar beweging in plaats van positie, won Van Dobben het meest terrein ten opzichte van vorig jaar, met een stijging van 10,5 punt, gevolgd door Laan, Elite en Bourgondiër, die eveneens vooruitgingen.
| Merk | Verandering in numerieke distributie |
|---|---|
| Van Dobben | +10,5 pts |
| Laan | +4,5 pts |
| Elite | +3,9 pts |
| Bourgondiër | +3,5 pts |
Grootste groei in numerieke distributie ten opzichte van vorig jaar, binnen de snackcategorie. Bron: Roamler Market Monitor.
Conclusie
Het Nederlandse fastservicekanaal zit in een overgangsfase. Snackbars en andere fastfoodformules sluiten, vooral in Noord-Holland, terwijl fast casual in bijna het hele land vestigingen blijft toevoegen — ook al vlakt de eigen groei wel af.
Voor merken die via dit kanaal verkopen, zit daar precies de uitdaging: het totale aantal vestigingen krimpt, terwijl de mix daarbinnen verandert. Weten welke formules groeien en welke sluiten, provincie voor provincie, is wat een veldplan dat werkt onderscheidt van een plan gebaseerd op de kaart van vorig jaar. Onze Market Monitor bestrijkt ongeveer 8.000 fastservicelocaties.
Market Monitor: Doorlopende Meting over het Hele Out-of-Home-kanaal
Volg distributie, merkaanwezigheid en assortimentsverschuivingen in het Nederlandse fastservicekanaal, maand na maand.
Ontdek Market Monitor